Selank vs Semax: het verschil in werkingsprofiel en onderzoek

Selank vs Semax: het verschil in werkingsprofiel en onderzoek

Selank en Semax worden vaak in één adem genoemd. Het zijn allebei synthetische heptapeptiden — ketens van precies zeven aminozuren — en ze worden binnen onderzoek allebei geschaard onder de nootropics. Toch zijn het chemisch gezien twee volledig verschillende moleculen, met een verschillende oorsprong en een verschillende onderzoeksrichting.

In dit artikel zetten we ze naast elkaar: wat ze precies zijn, waar hun sequentie vandaan komt, hoe hun werkingsprofiel in de literatuur van elkaar verschilt, en waarom onderzoekers ze soms in combinatie bekijken.

Selank en Semax in het kort

De snelste manier om het verschil te zien is de moleculaire onderbouwing naast elkaar leggen. Alle onderstaande waarden komen uit PubChem, de chemische database van het Amerikaanse National Center for Biotechnology Information.

EigenschapSemaxSelank
Type molecuulSynthetisch heptapeptideSynthetisch heptapeptide
AminozuursequentieMet-Glu-His-Phe-Pro-Gly-ProThr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro
Afgeleid vanACTH(4-7)-fragmentTuftsine (Thr-Lys-Pro-Arg)
MolecuulformuleC37H51N9O10SC33H57N11O9
Molecuulmassa813,9 g/mol751,9 g/mol
CAS-nummer80714-61-0129954-34-3
PubChem CID981110211765600
Gedeeld structuurelementC-terminale Pro-Gly-ProC-terminale Pro-Gly-Pro
Onderzoek richt zich opNeurotrofe factoren, monoaminesystemenGABA-signalering, angstrespons

Wat meteen opvalt: de twee sequenties delen geen enkel aminozuur op de eerste vier posities, maar eindigen wel allebei op dezelfde staart. Verderop in dit artikel leggen we uit waarom dat zo is. Beide peptiden vind je terug in onze categorie Cognitie & Focus.

Wat is Semax?

Semax is een synthetisch heptapeptide met de sequentie Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro, in de eenletterige notatie afgekort als MEHFPGP. Het molecuul is met 813,9 g/mol het zwaarste van de twee, en het enige van de twee dat zwavel bevat — dat komt door het methionine (Met) waarmee de keten begint.

Waar de sequentie vandaan komt

De eerste vier aminozuren van Semax — Met-Glu-His-Phe — zijn identiek aan de posities 4 tot en met 7 van adrenocorticotroop hormoon (ACTH), een lichaamseigen hormoon van 39 aminozuren. PubChem voert Semax dan ook onder de synoniemnaam “ACTH (4-7), Pro-Gly-Pro-“. In de oudere literatuur wordt Semax vaak omschreven als analoog van het ACTH(4-10)-fragment, omdat dat langere fragment het uitgangspunt was van het onderzoeksveld waaruit Semax voortkwam.

Belangrijk om te begrijpen: Semax bevat uitsluitend dit korte fragment, niet het volledige hormoon. Aan dat fragment is een staart van drie aminozuren toegevoegd — Pro-Gly-Pro — die in het oorspronkelijke ACTH-molecuul niet op die plek voorkomt.

Waar onderzoek naar Semax zich op richt

Het gepubliceerde onderzoek naar Semax is grotendeels preklinisch en clustert rond twee thema’s. Het eerste is de expressie van neurotrofe factoren: eiwitten die een rol spelen bij het onderhoud en de aanmaak van zenuwcellen. Een studie in Doklady Biological Sciences (2003) onderzocht de invloed van Semax op de expressie van BDNF in verschillende hersengebieden van ratten, en later werk keek naar de regulatie van BDNF en de bijbehorende trkB-receptor in de hippocampus van ratten.

Het tweede thema is de betrokkenheid van monoaminesystemen. Onderzoek in knaagdieren heeft gekeken naar de invloed van Semax op dopaminerge en serotonerge signaalroutes. Dit zijn de systemen die in de neurowetenschap doorgaans in verband worden gebracht met aandacht, motivatie en stemmingsregulatie — wat verklaart waarom Semax binnen onderzoek meestal in de context van cognitieve thema’s wordt bekeken.

Wat is Selank?

Selank is eveneens een synthetisch heptapeptide, met de sequentie Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro. In de literatuur kom je het ook tegen onder de codenaam TP-7. Met 751,9 g/mol is het molecuul iets lichter dan Semax, en het bevat geen zwavel maar wel opvallend veel stikstof — elf atomen, tegenover negen bij Semax.

Waar de sequentie vandaan komt

De eerste vier aminozuren van Selank — Thr-Lys-Pro-Arg — vormen samen tuftsine, een van nature voorkomend tetrapeptide dat al sinds de jaren zeventig wordt beschreven als immunologisch actief peptide. Selank is in de literatuur dan ook geïntroduceerd als een synthetische analoog van tuftsine.

Het patroon is dus precies hetzelfde als bij Semax: een bestaand, korter fragment uit de natuur, verlengd met dezelfde Pro-Gly-Pro-staart. Alleen het uitgangsfragment verschilt — en dat is meteen de reden dat de twee moleculen zo’n ander onderzoeksprofiel hebben.

Waar onderzoek naar Selank zich op richt

Waar het Semax-onderzoek naar neurotrofe factoren kijkt, draait het Selank-onderzoek grotendeels om GABA-signalering. GABA is de belangrijkste remmende neurotransmitter in het centrale zenuwstelsel. Een review in Protein and Peptide Letters (2018) beschrijft op basis van radioligand-receptoranalyse dat Selank de GABA-binding beïnvloedt als positieve allosterische modulator, waarbij de bindingsplaatsen mogelijk overlappen met — maar niet identiek zijn aan — die van benzodiazepinen.

Een tweede onderzoekslijn kijkt naar enkefaline-afbrekende enzymen, en een derde naar het gedrag van Selank naast bestaande stoffen: er is onder meer diermodelonderzoek gepubliceerd waarin Selank samen met diazepam werd bekeken onder chronische-stressomstandigheden. Rode draad in vrijwel al dit werk is de angst- en stressrespons, niet cognitie in de zin van geheugen of leervermogen.

Het verschil in werkingsprofiel

Zet je de twee onderzoeksvelden naast elkaar, dan tekent zich een duidelijk contrast af. Het is het verschil tussen een activerend en een dempend profiel — al is dat een vereenvoudiging van een literatuur die vooral uit diermodellen bestaat.

SemaxSelank
UitgangsfragmentHormoonfragment (ACTH)Immuunpeptide (tuftsine)
Best onderzochte routeNeurotrofe factoren, monoaminenGABA-systeem
Onderzoeksthema’sAandacht, geheugen, mentale prestatiesAngstrespons, stressbestendigheid
Grofweg te typeren alsActiverend profielKalmerend profiel

Dat contrast is geen toeval. De twee moleculen delen weliswaar hun lengte en hun staart, maar hun functionele kop komt uit twee compleet verschillende biologische systemen — het ene uit de hormoonas, het andere uit het immuunsysteem. Het is dus preciezer om Selank en Semax te zien als twee peptiden die volgens hetzelfde bouwprincipe zijn ontworpen, dan als varianten van elkaar.

Waarom beide eindigen op Pro-Gly-Pro

Het meest opvallende dat Selank en Semax gemeen hebben, is hun laatste drie aminozuren: proline, glycine, proline. Bij allebei is dit tripeptide toegevoegd aan een bestaand natuurlijk fragment dat zelf korter is — vier aminozuren in beide gevallen.

Dat is dus een ontwerpkeuze die in beide moleculen terugkeert, en het is de reden dat de twee peptiden qua bouw zo op elkaar lijken terwijl hun herkomst totaal verschilt. Wie de twee sequenties uitschrijft, ziet het patroon direct: vier aminozuren die de identiteit van het molecuul bepalen, gevolgd door drie die ze delen.

Wanneer wordt de combinatie onderzocht?

Omdat de twee peptiden op verschillende systemen aangrijpen, worden ze binnen onderzoek soms naast elkaar in één protocol bekeken in plaats van los. De gedachte daarachter is eenvoudig: als het ene molecuul vooral in verband wordt gebracht met activering en aandacht, en het andere met de stressrespons, dan dekt een combinatie twee thema’s tegelijk af die in de praktijk vaak samen worden onderzocht.

Precies om die reden bieden wij ze ook aan als Semax + Selank blend, met beide peptiden in één vial. Dat scheelt een tweede reconstitutie en houdt de verhouding tussen de twee constant over de duur van een onderzoeksprotocol.

Belangrijk: Selank en Semax zijn research compounds. Alle informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor educatieve en onderzoeksdoeleinden. Het gaat hier grotendeels om preklinisch onderzoek in diermodellen; dat laat zich niet zomaar vertalen naar effecten bij mensen. Deze producten zijn niet bestemd voor menselijke consumptie.

Praktisch: vorm, oplossen en bewaren

Beide peptiden worden geleverd als lyofilisaat — gevriesdroogd poeder — in een verzegelde vial, met een zuiverheid van meer dan 99%. In poedervorm bewaar je ze koel, droog en donker bij 2–8 °C; voor langdurige opslag bij -20 °C, uitsluitend in poedervorm. Na reconstitutie met bacteriostatisch water bewaar je de opgeloste vial bij 2–8 °C.

Het reconstitueren zelf gaat bij beide peptiden op dezelfde manier. Hoe je de juiste concentratie berekent en welke fouten je daarbij wilt vermijden, lees je in onze complete reconstitutie- en bewaargids.

Veelgestelde vragen over Selank en Semax

Wat is het belangrijkste verschil tussen Selank en Semax?

De onderzoeksrichting. Semax-onderzoek concentreert zich op neurotrofe factoren en monoaminesystemen, met thema’s rond aandacht en mentale prestaties. Selank-onderzoek concentreert zich op GABA-signalering, met thema’s rond de angst- en stressrespons. Chemisch verschillen ze in hun eerste vier aminozuren.

Zijn Selank en Semax hetzelfde soort molecuul?

Qua bouwprincipe wel: allebei zijn het synthetische heptapeptiden waarbij een natuurlijk tetrapeptide-fragment is verlengd met Pro-Gly-Pro. Qua herkomst niet: Semax gaat terug op een hormoonfragment, Selank op een immunologisch actief peptide.

Waarom eindigen beide peptiden op Pro-Gly-Pro?

Bij allebei is dezelfde staart van drie aminozuren toegevoegd aan het oorspronkelijke natuurlijke fragment. Het is een terugkerende ontwerpkeuze binnen deze groep peptiden, en de reden dat de twee moleculen structureel op elkaar lijken ondanks hun verschillende oorsprong.

Wat is tuftsine?

Tuftsine is een van nature voorkomend tetrapeptide met de sequentie Thr-Lys-Pro-Arg, dat sinds de jaren zeventig wordt beschreven in het kader van immuunactiviteit. Het vormt de eerste vier aminozuren van Selank.

Waarom worden Semax en Selank soms gecombineerd?

Omdat ze op verschillende systemen aangrijpen. Een gecombineerd protocol dekt daarmee twee onderzoeksthema’s tegelijk af — activering en stressrespons — in plaats van één. De blend bevat beide peptiden in één vial.

Welke van de twee is geschikter om mee te beginnen?

Dat hangt volledig af van het thema dat je wilt onderzoeken, niet van een rangorde tussen de twee. Ligt de focus op aandacht en mentale prestaties, dan sluit Semax daar qua literatuur het beste op aan. Gaat het om stressrespons en mentale rust, dan is dat Selank.


Bronnen en verder lezen:

PeptideCenter kennisbank

Verder verdiepen in research peptides

Ontdek productspecificaties, achtergrondartikelen en relevante categorieën binnen de PeptideCenter kennisbank.

Uitgelicht Semax Cognitie & focus Varianten5MG · 10MGPrijs€ 13,95 – € 19,95 Bekijk product
Semax € 13,95 – € 19,95 Bekijk